مقدمه:

یکی از مهمترین مسائل در هر موسسه، سازمان، نهاد یا هر گروهی، امر آموزش است. آموزش جزو زیرساخت­ها و پایه­های اساسی هر مجموعه­ای است. بر پایه آموزش صحیح است که افراد می­توانند خود را به تراز لازم برای فعالیت در هر مجموعه­ای برسانند و توان خود را همگام با پیشرفت تکنولوژی روز و پیشرفت موسسه نگاه دارد.

با توجه به نیازی که از گذشته نسبت به آموزش در این شبکه، برای افراد فعال در آن احساس شده­است، اقدام به برنامه­ریزی برای آن نمودیم. در این راستا با توجه به مطالعاتی که در معاونت آموزش بنیاد فرهنگی    خاتم­الاوصیاء انجام شده­بود، ما نیز برای طی مسیر، ادامه راه را بر اساس این مطالعات قرارداده و شروع به برنامه­ریزی کردیم.

در اولین قدم برای دست­یابی نظام آموزشی – تربیتی فعالان جهاد و شهادت، نیاز به تدوین نظام بایسته­های تخصصی هویتی یک فرد فعال در حوزه تخصصی جهاد و شهادت می­باشد. این بایسته­ها پس از تعیین     بایسته­های سطح اول، به عنوان انسان تراز انقلاب اسلامی و سطح دوم به عنوان فعال فرهنگی تراز، در سطح سوم به عنوان متخصص فرهنگی تراز مدنظر بوده­است. در این نظام بایسته­های سطح سوم که به عنوان متخصص فرهنگی در عرصه جهاد و شهادت بررسی خواهدشد.

برای دستیابی به نظام بایسته­های تخصصی فعال جهاد و شهادت، مراحلی در نظر گرفته شده­است، که پس از طی این مراحل و تدوین نظام بایسته­های تخصصی هویتی فعال جهاد و شهادت، در فاز دوم، طرح تدوین نظام آموزشی – تربیتی تخصصی فعالان حوزه جهاد و شهادت را به انجام خواهیم­رساند.

به امید یاری حق تعالی.

فرآیند تدوین نظام آموزشی – تربیتی
نظام آموزشی تربیتی  فعال فرهنگی جهاد وشهادت
نظام بایسته­های هویتی فعال فرهنگی جهاد و شهادت
۷- دسته­بندی نظام بر اساس هر خروجی موجود در فرم نظام بایسته

 

۸- تعریف نظام بر اساس                  دسته بندی ها

 

نظام آموزشی – تربیتی  فعال فرهنگی جهاد و شهادت

 

۱-  احصا بایسته­ها از طریق انجام مصاحبه با فعالان فرهنگی جهاد و شهادت

 

۲- مباحثه و تکمیل توصیفات بایسته­ها (بیان منظور، دلیل، مصادیق و …) و تعاریف لفظی و اصطلاحی آنها

 

۳- ترمیم عناوین بایسته­های اولیه

 

۴- دسته بندی موضوعی بایسته­ها

 

 

استخراج اولیه بایسته­ها

 

 

 

۵- بررسی هر بایسته­، با توجه به فرم آماده شده بررسی بایسته

 

۶- تدوین نهایی نظام بایسته

 

 

 

 

فاز اول:

تدوین نظام بایسته­های تخصصی هویتی فعال جهاد و شهادت

عناوین این مراحل عبارتند از:

مرحله اول- احصاء و تعریف بایسته های هویتی فعال در حوزه تخصصی جهاد و شهادت

مرحله دوم – تعیین و بررسی بایسته­های مذکور از لحاظ کمی و کیفی

مرحله سوم – تدوین سند نظام بایسته­های تخصصی آموزشی – تربیتی فعال جهاد و شهادت


 

سیر مرحله اول:

در راستای احصاء و جمع­آوری بایسته­های آموزشی و تربیتی افراد فعال در حوزه تخصصی جهاد و شهادت، ابتدا به انجام مصاحبه با افراد فعال در این حوزه جهت استخراج اولیه بایسته­ها پرداختیم.

نکاتی که در سیر انجام مصاحبه­ها به آنها توجه کردیم:

  • افراد انتخابی برای انجام مصاحبه، شامل افراد از دو حیث اشراف اطلاعاتی و عملیاتی نسبت به حوزه جهاد و شهادت بودند. افرادی که در سطح مدیریتی کلان حوزه جهاد و شهادت حضور داشتند و نیز افرادی در سطح عملیاتی مشغول بودند.
ردیف حوزه هویتی نام شهر ردیف حوزه هویتی نام شهر
۱ ادبیات مشتاقی نیا قم ۱۶ فضای مجازی نادم قم
۲ حرم جواد تاجیک تهران ۱۷ کودک موسوی سید یاسر قم
۳ راهیان صبور حسنعلی قم ۱۸ کودک فاطمی منش قم
۴ راهیان آبیار قم ۱۹ کودک حامد صادقی مشهد
۵ راهیان وکیل پور علی تهران ۲۰ کودک وکیل­پور تقی تهران
۶ راهیان صالحی داوود قم ۲۱ محصولات کاظمی رضا قم
۷ راهیان هاشمی سید محمد قم ۲۲ محصولات جنت مکان اهواز
۸ راهیان حاج رحیمی قم ۲۳ یادواره امیری پور مجتبی قم
۹ راویان احمدیان قم ۲۴ شخصیتی ماندگاری قم
۱۰ راویان عظیم ابراهیم پور تهران ۲۵ شخصیتی صادقی قم
۱۱ راویان نصری اصفهان ۲۶ شخصیتی یکتا تهران
۱۲ راویان ترابی فرد (انگیسه) مازندران ۲۷ شخصیتی جوشقانیان قم
۱۳ راویان دانش قم ۲۸ شخصیتی فندرسکی فریدون قم
۱۴ زنان علیجانزاده قم ۲۹ شخصیتی دسمی (تیم) اهواز
۱۵ فضای مجازی مهدوی سیره قم ۳۰      

 

  • مصاحبه به صورت نیمه بسته انجام شد.
  • سوالات اصلی به شرح ذیل بود:
  • فرد فعال در حوزه جهاد و شهادت، (به صورت خاص) باید در حوزه شخصیت فردی دارای چه بینشی باشد و دارای چه بینشی نباشد؟ (منظور از بینش: عقیده، باور، طرز تفکر، رای، نظر و … است.)

توصیف موارد؟ دلیل و علت انتخاب؟ راه ایجاد، افزایش، کاهش و یا از بین بردن این بینش­ها چیست؟ و با چه ابزاری؟

  • فرد فعال در حوزه جهاد و شهادت، (به صورت خاص) باید در حوزه شخصیت فردی دارای چه نگرشی باشد و دارای چه نگرشی نباشد؟ (منظور از گرایش: علاقه، تمایل، انگیزه، نیت و … است.)

توصیف موارد؟ دلیل و علت انتخاب؟ راه ایجاد، افزایش، کاهش و یا از بین بردن این نگرش­ها چیست؟ و با چه ابزاری؟

  • فرد فعال در حوزه جهاد و شهادت، (به صورت خاص) باید در حوزه شخصیت فردی دارای چه رفتاری باشد و دارای چه رفتاری نباشد؟ (منظور از رفتار: دقت، نظم، ولایت­مداری، پیگیربودن، استمرار در کارها و … است.)

توصیف موارد؟ دلیل و علت انتخاب؟ راه ایجاد، افزایش، کاهش و یا از بین بردن این رفتارها چیست؟ و با چه ابزاری؟

فرد فعال در حوزه جهاد و شهادت، (به صورت خاص) باید در حوزه کارکرد دارای چه اطلاعاتی باشد؟ (منظور از اطلاعات: معلومات و آگاهی­ها نسبت به حوزه تخصصی جهاد و شهادت می­باشد.)

توصیف موارد؟ دلیل و علت انتخاب؟ راه ایجاد یا افزایش این اطلاعات چیست؟ و با چه ابزاری؟

  • فرد فعال در حوزه جهاد و شهادت، (به صورت خاص) باید در حوزه کارکرد دارای چه مهارت و توانی به صورت باشد؟ (منظور از مهارت و توان: دانش و تجربه لازم برای فعالیت می­باشد. که بر اساس نوع فعالیت­ها نیز متفاوت است.)

توصیف موارد؟ دلیل و علت انتخاب؟ راه ایجاد یا افزایش این مهارت­ها و توان­ها چیست؟ و با چه ابزاری؟

  • فرد مصاحبه­کننده باید دارای اشراف نسبی به موضوع تخصصی و نیز نیازها باشد. نیز بهتر است تمامی مصاحبه­ها توسط یک فرد انجام شود.
  • فرد مصاحبه­کننده در مقام رد و تایید نیست و در مقام احصاء و جمع­آوری کامل موارد می­باشد.
  • بهتر است صوت جلسات مصاحبه ضبط شود. اما نیاز به پیاده­سازی ندارد و جمع­بندی مصاحبه­گر کافی است.
  • فرد مصاحبه­کننده باید در انتها، جمع­بندی خود را به صورت مکتوب آماده و تحویل کارگروه تدوین نظام نماید.

خروجی این مرحله اول به شرح ذیل است:

توصیف اولیه بایسته­های هویتی فعال فرهنگی جهاد و شهادت

الف ) بایسته­های شخصیتی:

۱- معتقد به وجود کمکهای غیبی خاص

۲- معتقد و باورمند حقیقی به زنده بودن شهدا

۳- اعتقاد عمیق به مساله شهادت

۴- اعتقاد عمیق به مساله جهاد

۵- ولایت پذیر

۶- صبر زیاد

۷- توکل بالا

۸- عاشق گمنامی

۹- خلاق

۱۰- عاشق شهادت

۱۱- عشق به شهید

۱۲- علاقمند به مباحث دفاع مقدس

۱۳- ولایت محور

۱۴- اهل مطالعه مستمر زندگی و خاطرات شهدا

۱۵- پایدار و با استقامت در کار

۱۶- داشتن زی خادم الشهدایی

۱۷- توسل و توجه خاص به شهدا

 

ب ) بایسته­های کارکردی:

  1. آشنایی با مبانی جهاد و شهادت در قرآن
  2. آشنایی با مبانی جهاد و شهادت در روایات
  3. آشنایی با شهدای شاخص اسلام
  4. نسبت به جریان عاشورا و ظهور، شناخت بیشتری داشته باشد
  5. آشنایی با فرمایشات مقام معظم رهبری در زمینه جهاد و شهادت
  6. آشنایی با مبانی انقلاب اسلامی
  7. آشنایی با عرفان امام
  8. شناخت تاریخ انقلاب و دفاع مقدس
  9. فهم گفتمان دفاع مقدس و انقلاب
  10. آشنایی با سیره و زندگی شهدا
  11. دانستن چرایی تبدیل جنگ به دفاع مقدس
  12. آشنایی با سیر معرفتی دفاع مقدس
  13. آشنایی با ادبیات دفاع مقدس
  14. فهم گنج جنگ
  15. شناخت الگوهای نظام دفاع مقدس
  16. انتقال صحیح تفکر دفاع مقدس به خواهران
  17. شناخت مبانی نظری در حوزه جهاد
  18. آشنایی با علم مخاطب شناسی
  19. آشنایی با علم سنجش و ارزیابی نتیجه
  20. توانایی کادرسازی و کار سازمان یافته
  21. روابط عمومی شهدایی
  22. مهارت ارتباط گیری با ایثارگران و اخذ اطلاعات از آنها
  23. بلد بودن چگونگی ایجاد و تقویت روحیه استقامت، پایداری و … در مردم
  24. برنامه­ریز بودن
  25. شناخت جایگاه جهاد و شهادت در عرصه های سیاسی و اجتماعی
  26. دانستن تاریخ جهاد وشهادت
  27. استفاده از موضوع جهاد و شهادت به عنوان وسیله­ای برای حفظ اسلام
  28. چگونگی انتقال مفهوم جهاد و شهادت به دیگر مذاهب و حتی ادیان
  29. فهم این که جهاد و شهادت یک ابزار است نه هدف
  30. فهم فرق شهادت طلبی در داعش و شیعه
  31. دانستن اوضاع جهاد در زمان حاضر
  32. شناخت مسائل روز و تحلیل آنها
  33. تسلط به اوضاع جریان مقاومت
  34. حمایت از جریان مقاومت در جهان
  35. مطلع از وقایع بیداری اسلامی
  36. شناخت بایدها و نبایدهای این عرصه
  37. شناخت فعالان بین المللی این حیطه و فعالیت آنان
  38. شناخت ضرورت و چرایی کار فرهنگی در این حوزه
  39. تهدیدها و آسیب های این حوزه را بداند
  40. احساس وجود دشمن در جبهه فرهنگی و در مقابل او
  41. فراگیری چگونگی نقش پذیری به مردم با استفاده از این فرهنگ
  42. فهم اضطرار کار در این حوزه
  43. قوه تحلیل
  44. اولویت شناس
  45. شناخت زمینه های سو استفاده دشمن در این عرصه
  46. آموزش نحوه تعامل و مواجهه نامحرم در برنامه ها
  47. معتقد به اینکه فقط باید مطالب کاملا مستند منتشر شوند
  48. تربیت فعال فرهنگی چریکی
  49. دلگرم کردن نیروها خصوصا جهادی ها

 


 

سیر مرحله دوم :

پس از مرحله احصا و توصیف، برای تعیین و بررسی بایسته­های مذکور، باید مرتاحل ذیل را به انجام برسانیم:

  • تشکیل شورایی از کارشناسان خبره و موثر از حیث محتوایی و مهارتی در حوزه جهاد و شهادت.
  • بررسی هر بایسته از حیث ویژگی ممتاز بودن برای فعال فرهنگی جهاد و شهادت
  • تصحیح نهایی عنوان بایسته
  • توصیف نهایی بایسته
  • مشخص­کردن جزییات بایسته
    • شخصیتی(بینشی-گرایشی-رفتاری)
    • کارکردی(دانشی-مهارتی)
    • اصلی بودن-تابع بودن
    • آموزشی/تربیتی بودن
  • مشخص کردن محتوای مورد نیاز (با توجه به ملاک آموزشی/تربیتی)
  • مشخص کردن ملاک گزینش بودن و چگونگی نحوه احراز آن
  • مشخص کردن ملاک ارزیابی بودن و چگونگی نحوه ارزیابی آن
  • دادن امتیاز کلی به بایسته (۱-۱۰)

در همین راستا برای بررسی بایسته­ها، فرم بررسی بایسته­های هویتی فعال فرهنگی جهاد و شهادت طراحی شد.

 

 

فرم بررسی بایسته­های هویتی فعال فرهنگی جهاد و شهادت
عنوان بایسته:  
شماره بایسته:   تاریخ تنظیم:   تنظیم کننده:  
شخصیتی/کارکردی:   بینشی/گرایشی/رفتاری:   دانشی/مهارتی:  
توصیف بایسته: (از حیث علمی، دینی، عملی و …)
آموزشی – تربیتی:   اصلی – تابع:  
محتوای آموزشی/ تربیتی بایسته:
روش انتقال محتوا: ابزار انتقال محتوا:
ملاک گزینش:   ملاک ارزیابی نیرو:  
چگونگی نحوه
احراز ملاک
  چگونگی نحوه ارزیابی:  
امتیاز:  
 

 

 


 

  • سیر مرحله سوم:

پس از انجام مرحله دوم، با جمع­بندی آنها اقدام به تدوین سند نظام بایسته­های تخصصی هویتی فعال جهاد و شهادت خواهیم نمود. که برای مدیران، تصمیم­گیران و برنامه­ریزان، در عرصه فعالیتی جهاد و شهادت، بسیار کاربری، ارزشمند و قابل استفاده در زمینه­های مختلف خواهدبود.

 

 

فاز دوم:

تدوین نظام آموزشی – تربیتی  فعال فرهنگی جهاد و شهادت

عناوین این مراحل عبارتند از:

مرحله اول- دسته­بندی آموزشی – تربیتی بر اساس هر خروجی موجود در فرم نظام بایسته

مرحله دوم- تنظیم و تدوین نظام آموزشی – تربیتی  فعال فرهنگی جهاد و شهادت

جزییات این دو مرحله پس از خروجی نظام بایسته­های تخصصی هویتی فعال جهاد و شهادت، صورت خواهدپذیرفت انشالله تعالی.

 

والسلام علیکم و رحمه­الله و برکاته.